تبلیغات
کلینیک فیزیوتراپی درمانگاه شکریز *** فیزیوتراپیست سید محمدرضا دست غیبی - سندرم تونل کارپال CTS

نشانگان مجرای مچ دستی یا سندرم تونل کارپ (Carpal tunnel syndrome) شایعترین آسیب عصبی از نوع به دام افتادن عصب می‌باشد که در نتیجه فشردگی عصب میانی (عصب مدین Median Nerve) در ناحیه مچ دست ایجاد می‌شود و در ارتباط با عوامل مختلفی ایجاد می گردد. شکستگی ها، دررفتگی ها، تومورها، برخی از بیماری ها (مثلا دیابت یا اختلالات تیروئید) و انجام فعالیت های تکراری در ناحیه مچ دست از مواردی هستند که باعث درگیری عصب مدین در قسمت خاصی از مچ دست می گردند.

عصب مدین  در ناحیه مچ دست از زیر بافت همبندی مچ دست (لیگامان عرضی مچ یا فلکسور رتیناکولوم) و از روی استخوانهای مچ عبور می‌کنند، اگر به هر دلیلی این فضا تنگ شده باشد به این عصب فشار وارد شده و اختلالات حسی و حرکتی در انگشتان دست بروز می‌کند که به این بیماری سندرم کارپال تونل گفته می‌شود. هر عاملی که باعث کاهش اندازه تونل یا افزایش حجم بافتهای داخل تونل شود علائم بیماری را ایجاد می‌کند.

شیوع این بیماری در خانمهای خانه‌دار میانسال، کاربران کامپیوتر، نجاران، تصویرگران، کارگران، قصابها و مکانیکهای خودرو و رانندگان ماشینهای سنگین و در کل هر نوع کاری که با فعالیت های مکرر مچ دست سر و کار دارد بیشتر است. بیمار معمولاً با کرختی، درد، گزگز در محل توزیع عصب مدین (انگشتان شست، اشاره، میانی) مراجعه می‌کند، این علائم اغلب شب‌ها تشدید شده و با حرکات تکراری و قوی دست بدتر می‌شود. در برخی موارد صاف کردن یا تکان دادن دست باعث بهبودی علائم می‌شود. گاه عدم توان انجام حرکات دقیق انگشتان (مانند سوزن دوزی) و ضعف حرکتی نیز دیده می‌شود. در مراحل شدید درگیری عصب ممکن است عضله پایین انگشت شست دچار کاهش حجم (آتروفی) گردد.

بر اساس تحقیقات موسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی (NINDS) ، بیماری دردناک سندرم تونل کارپال، یک بیماری مربوط به شغل است و بیشتر در افرادی دیده می شود که مچ دستشان برای مدت طولانی در شرایط نامناسب و غیر استاندارد قرار دارد.

 

فاکتورهای خطر در ایجاد سندرم تونل مچ دستی:

1-سنین میانسالی و بیشتر 60-30 سالگی

2-برخی مشاغل که از حرکات تکراری و شدید مچ دست استفاده زیادی می برند. همچون تایپیست، پیانیست‌ها، ویلچرسواران و استفاده ناصحیح از عصا و ....

3-در زنان 4-3 برابر بیشتر از مردان رخ میدهد و گمان می رود تا حدودی به حرفه و شغلهای خاص آنها مربوط شود.

4-گاهی بصورت خانوادگی دیده می شود.

5-دست غالب معمولا” بیشتر درگیر میشود و اگر دو طرفه باشد علائم معمولا” در دست غالب شدیدتر است.

6-بیماران دچار دیابت ، نقرس، آرتریت روماتویئید، کم کاری تیروئید و ....

7-گاهی در دوران حاملگی و معمولا” در سه ماهه سوم رخ می دهد و اکثرا” پس از زایمان خوب می شود.

۸-تومورهای ناحیه مچ دست

 

 سندرم تونل کارپال در صورت پیشرفت به اندازه ای قابلیت های دست بیمار را تحت تاثیر قرار می دهد که امکان استفاده از قلم نیز وجود نخواهد داشت.

 

علایم سندرم تونل کارپال

  

راههای تشخیص:

با مشاهده علایم درد بیمار باید به سرعت به پزشک و متخصص فیزیوتراپی مراجعه کند. برای تشخیص سندرم تونل مچ دست پزشک  و فیزیوتراپیست در ابتدا معاینات بالینی انجام می دهد.

نشانه فالن: اگر مچ هر دو دست را در حالت کاملا” خم شده ازپشت بهم وصل کنیم و بمدت حداکثر 60 ثانیه نگهداریم چنانچه در انگشتان مربوط به محدوده عصب مدیان گزگز، مورمور، سوزن سوزن شدن یا کرختی و بی‌حسی ایجاد شود، تست مثبت می باشد.

پس از معاینات بالینی، آزمون های بررسی قدرت دست در اولویت قرار دارد. یکی دیگر از آزمایش های مورد نیاز برای تشخیص، آزمون سرعت هدایت عصب و تست EMG یا الکترومیوگرافی است که با استفاده از یک سوزن کوچک، فعالیت های الکتریکی عضلات بررسی می شود.

 

درمان

1-استراحت نسبی در ناحیه مچ در موارد جدید و خفیف که گاهی موجب بهبودی میگردد.

2-درمان حمایتی شامل استفاده از اسپلینت مچ دستی ( Wrist Splint ) میباشد که باید دفت کرد در ناحیه مچ دستی هیچگونه انحنایی چه در جهت کف دست یا بطرف پشت دست نداشته باشد ( حداکثر زاویه قابل قبول 10 درجه زاویه در مچ دست به سمت پشت دست میباشد ) . توصیه میشود بمدت 3 هفته بطور مداوم بسته شود و تنها بهنگام شستشو باز شود یا بمدت 6 هفته هر شب طی خواب استفاده شود. بهترین پاسخ درمانی به اسپیلنت در سه ماه اول شروع علائم است در صورت مزمن شدن بیماری اگر یک ماه از مصرف مداوم اسپیلنت گذشت و علائم فروکش نکرد باید از روشهای دیگر درمانی استفاده کرد.

3-درمان دارویی: استفاده از داروهای مسکن غیر کورتونی یا کورتونی گاهی مفید است اما در بین آنها موثرترین روش تزریق کورتون بداخل کانال مچ دستی میباشد.

4-فیزیوتراپی:

الف:بوسیله حرکات کششی هر دو جهت در مچ دست بوسیله دست سالم بهمراه حرکات ورزشی تقویت عضلات ساعد و مچ زیر نظر فیزیوتراپیست




ب: مدالیته های فیزیوتراپی از جمله اولتراسوند، TENS ، لیزر و طب سوزنی نیز جزء موثرترین درمان ها محسوب می شود.


5-جراحی در مواردی که درمان های دیگر بی نتیجه بوده‌اند یا شدت بیماری بسیار زیاد باشد اعمال می گردد.

 

پیشگیری 

راه های مختلفی برای کاهش خطر ابتلا به سندرم تونل مچ دست وجود دارد. مرکز پزشکی دانشگاه مریلند آمریکا چند راهنمایی موثر در این زمینه ارایه کرده است.

•استراحت مچ دست هر چند دقیقه یک بار و نرمش هایی مانند خم کردن و صاف کردن مچ

•تنظیم محیط کار به گونه ای که فشار بر روی مفاصل حداقل باشد

•ورزش مفاصل

•اجتناب از وارد کردن فشار اضافی در هنگام کار؛ برای مثال محکم نگه داشتن قلم

•استفاده از ابزار ارگونومیک

•قرار داد صفحه کلید در شرایطی که مچ در حین کار در آرامش باشد





طبقه بندی: مچ دست و پا،  آشنایی با فیزیوتراپی،  آشنایی با بیماری ها،  درمان های فیزیوتراپی،  تکنولوژی، 
برچسب ها: سندرم تونل کارپال CTS، جهرم، فیزیوتراپی توانبخشی، گزگز، کف دست و انگشتان، دکتر فیزیوتراپی،  

تاریخ : جمعه 15 آبان 1394 | 10:08 ق.ظ | نویسنده : سید محمدرضا دستغیبی | نظرات