تبلیغات
کلینیک فیزیوتراپی درمانگاه شکریز *** فیزیوتراپیست سید محمدرضا دست غیبی - سکته مغزی (این مطلب به روز آوری می گردد)

با سلام به همه خوانندگان عزیز

در این تاپیک در مورد سکته مغزی (استروک) مطالبی ارائه خواهد شد.

البته این مطالب به تدریج به روز می شود. لذا از شما میخواهم که این تاپیک را دنبال کنید.

سکته مغزی

سکته مغزی و به طور کل آسیب هایی که به سیستم عصبی و به ویژه سیستم عصبی مرکزی (یعنی مغز و نخاع) وارد می شود از جمله مشکلاتی است که می توان گفت بیش از سایر بیماری های ناتوان کننده کیفیت زندگی بیمار و نزدیکان وی را تحت تاثیر قرار می دهد و به سبب روند توانبخشی طولانی مدت و چند تخصصی (تخصص مغز و اعصاب، درمانگران فیزیوتراپی، گفتاردرمانی، ارتوپدی فنی، کاردمانی و...) این بیماری هزینه هایی زیادی نیز بر نظام سلامت کشور تحمیل می کند.

نوع شناسی سکته های مغزی:

سکته های مغزی عموما به دو نوع انسدادی یا ایسکمیک (ischemic) و خونریزی دهنده (hemorrhagic) تقسیم بندی می شود. سکته های انسدادی 87 درصد موارد سکته را شامل می شود.

در سکته های انسدادی (ischemic)، شریان های خونرسان به مغز، مانند لوله های آب خانگی به مرور زمان دچار رسوب و گرفتگی می شوند که این گرفتگی نیز خود به دو زیرشاخه تقسیم پذیر است. در حالت اول دقیقا مانند لوله آب، دیواره عروق مغز دچار رسوب کلسترول و سایر اجزا خون می شود که با بیشتر شدن حجم این رسوبات از قطر شریان و در نتیجه شدت جریان خون در واحد زمان کاسته می شود (arteriosclerosis). نتیجه نهایی هم واضح است....یعنی قطع جریان خون و بروز فاجعه ای به نام سکته مغزی. در عکس زیر شمای کلی شبکه اصلی سرخرگ های مغز را می بینید. هر کدام از این شاخه ها مسئول خونرسانی به بخش معینی از مغز است. به عنوان مثال شریان MCA که تقریبا 70درصد سکته های مغزی ناشی از درگیری این شریان است.

در حالت دیگر لخته هایی متشکل از ذرات چربی، کلسترول و سایر مواد درون خون در سیاهرگ های ساق پا تشکیل می شود که به ناگاه این لخته از دیواره سیاهرگ کنده شده و همراه با گردش جریان خون به سایر اندام ها مانند قلب، ریه یا مغز می رود و سبب گرفتگی شریان (قطع خون سرخرگی) در این اعضا و نهایتا مرگ بافت می شود. به این نوع از سکته، سکته ناشی از «آمبولی» گفته می شود.

در سکته های خونریزی دهنده (hemorrhagicکه 13 درصد موارد سکته را شامل می شود ما شاهد پارگی دیواره ضعیف شده یکی از شریان های مغز و نشت خون هستیم. در این نوع سکته، قسمتی از دیوار شریان معمولا به صورت مادرزادی از ضخامت کمتری برخوردار است. این ضخامت کمتر باعث می شود تا مقاومت کمتری در برابر فشار جریان خون داشته، حالت بادکنکی پیدا کرده و آسیب پذیر باشد. به این حالت اصطلاحا آنوریسم می گویند و در 1و نیم تا 5 درصد افراد وجود دارد که از بین این تعداد فقط حدود نیم تا 3 درصد ممکن است خونریزی مغزی را تجربه کنند. کلیدی ترین علامت این نوع سکته، سردرد بسیار بسیار بسیار شدیدی است که فرد تا کنون تجربه نکرده است. این نوع سکته غالبا در افراد جوان تر و به دنبال فشار کاری و روانی، استرس بسیار زیاد و نهایتاً فشار خون بالا رخ می دهد.

حالت دیگری از اختلالات عروقی مغز نیز وجود دارد که به آن کلافه های عروقی غیرنرمال مغز ( arteriovenous malformation ) می گویند که این نوع نقص هم می تواند باعث سکته مغزی شود. شیوع این حالت 1 مورد در هر 200تا500 نفر است.


دارو درمانی

معمولا در کنار بستر بیماران سکته مغزی می توانید سبدی از داروهای مختلف را ببینید.

اکیدا توصیه می کنم که تجویز این داروها صرفا توسط متخصصین مغز و اعصاب و فوق تخصص های مغز صورت بگیرد چرا که این افراد مرتبط ترین تخصص پزشکی برای تجویز دارو برای بیمار شما هستند لذا از مراجعه به سایر متخصصان بی ربط خودداری کنید.


در کل می توان داروهایی چون فنی توئین، کاربامازپین، فنوباربیتال، گاباپنتین و سایر داروهای ضد تشنج

آلپرازولام، گاباپنتین، زولپیدم و سایر داروهای آرام بخش و خواب آور.

نیتروکاردین-لوزارتان-آملودیپین (در موارد پرفشاری خون)

آسپرین-وارفارین-پلاویکس-اوسویکس (جهت پیشگیری از تشکیل لخته در عروق)

آتوروستاتین و سایر داروهای مربوط به کنترل کلسترول و اجزا آن.

پیراستام، نورو اید، سی تی کولین، سربرولایزین و سایر داروهای محرک سطح هوشیاری و عملکرد سلول های مغز

نوروبیون و سایر داروها یا مکمل های غذایی

البته در موارد سکته مغزی شدید و بروز افسردگی در بیمار با مشورت متخصص مغز و اعصاب و روانپزشک برخی داروهای ضدافسردگی (مانند سیتالوپرام) نیز تجویز می گردد.


فیزیوتراپی در سکته مغزی

همانطور در ابتدا نیز اشاره شد، روند درمان و توانبخشی بیماران سکته مغزی یک پروسه چند تخصصی و زمان بر است. فیزیوتراپی یکی از مهم ترین تخصص های موثر در بازیابی هرچه سریع تر عملکردهای این بیماران است.

فیزیوتراپیست، بر اساس وضعیت بالینی بیمار، نتایج آزمایشات و سی.تی اسکن مغزی و ارزیابی های بالینی و نهایتا شدت سکته بیمار، برنامه و پلان درمانی را برای وی تنظیم کرده و به تدریج بر اساس میزان پیشرفت وی این برنامه تغییر و ارتقا خواهد یافت. همکاری خانواده بیمار در انجام تمرینات تعیین شده (هم در محل کلینیک و هم در منزل) بسیار مهم و حیاتی است. چرا که در فرایند نوروپلاستیسیته، تکرار بالای تمرینات امری حیاتی است.

باید به خاطر داشت که هر بیمار با بیمار دیگر متفاوت است و هیچ دو فرد بیماری از نظر شدت آسیب و استعداد بهبودی و کیفیت روند بهبودی شبیه یکدیگر نیستند لذا به طور معمول (و نه همیشه) تمرینات با تمرکز بر تعادل استاتیک بیمار در وضعیت های خوابیده، نشسته و ایستاده و خصوصا کنترل مفاصل محوری (ستون فقرات) آغاز می شود و سپس به اندام های فوقانی و تحتانی بیمار توجه بیشتری می شود.

عموما بیشترین علائم سکته در اندام فوقانی مشاهده می شود و بسته به نوع شریان و میزان گرفتگی آن شدت علائم متفاوت خواهد بود. بهبودی از کنترل تعادل تنه و گردن آغاز و سپس در اندام تحتانی شاهد تغییراتی در قدرت عضلات خواهیم بود (از عضلات اطراف لگن و ران شروع می شود) و سپس اندام فوقانی با درجه کمتری شروع به بهبودی می کند.


فیزیوتراپی در سکته مغزی ترکیبی آگاهانه و زمان بندی شده از الکتروتراپی (دستگاه های تحریک الکتریکی) و تمرینات مختلف است. میزان استفاده از دستگاه های تحریک الکتریکی در درمان این بیماران متناسب با وضعیت بیمار و پتانسیل وی برای مشارکت در تمرینات است. در هر صورت فیزیوتراپیست شما تنها کسی است که می تواند در این زمینه به شما آگاهی بدهد.


مشارکت خانواده بیمار

پروسه بهبودی و توانبخشی بیماران سکته مغزی، روندی زمان بر و البته کاملا هدفمند است. در بازگشت بهتر و سریع  تر بیماران به جریان زندگی، تمرینات فیزیوتراپی نقش غیرقابل انکاری دارند که فیزیوتراپیست می بایست علاوه بر انجام این تمرینات در کلینیک، این تمرینات را به همراهان بیمار آموزش دهد تا آنها نیز این تمرینات را در منزل انجام دهند. بیمارانی که اطرافیان آنها به برنامه فیزیوتراپی بیمارشان تعهد بیشتری دارند، زودتر و بهتر بهبود می یابند.


در صورت داشتن هر نوع سوال در ارتباط با فیزیوتراپی پس از سکته مغزی می توانید از طریق بخش نظرات سوال خود را مطرح کنید یا با مراجعه حضوری به درمانگاه از مشاوره رایگان استفاده کنید.




طبقه بندی: مغز و اعصاب،  آشنایی با فیزیوتراپی،  آشنایی با بیماری ها،  درمان های فیزیوتراپی، 
برچسب ها: سکته مغزی، فیزیوتراپی، توانبخشی، استروک، جهرم، مغز و اعصاب،  

تاریخ : جمعه 17 مهر 1394 | 11:13 ب.ظ | نویسنده : سید محمدرضا دستغیبی | نظرات